Jouw trainer voor persoonlijke groei in je zakelijke gesprekken

U bent hier

De taal van je lijf op de werkvloer

In deze heerlijke tijd van elkaar alsmaar sneller opvolgende veranderingen en sociale media, kun je
dagen en avonden vullen met allerhande interessants dat op Internet te vinden is. Nooit was de rest van de wereld zo dichtbij, nooit waren er zoveel onbegrensde mogelijkheden om te ervaren wat er gaande is. Maar waar gaat het nu echt om in de communicatie met anderen en met jezelf? Wanneer ontstaat er echt contact?   

Hoofd en lijf
In onze maatschappij wordt cognitieve kennis en alles wat je met het hoofd benadert hoog gewaardeerd. Toch is de mens niet alleen een rationeel wezen. We zijn niet alleen een hoofd, we zijn hoofd en lijf. Dat lijf is er voor onze vitale organen én is een vehikel waarmee we onze ideeën en gedachten de wereld in brengen én het is een waarnemingsorgaan.

Een alledaags voorbeeld
Wanneer je iemand een hand geeft, maak je als het goed is contact met de ander: je laat voelen wie je bent door je handdruk én je voelt iets van de ander. Niet als je een formeel handje geeft en in gedachten al bij de volgende bent die je de hand moet schudden. Wel als je de handdruk gebruikt om contact te maken, jezelf voor te stellen en te onderzoeken wie de ander is. Elkaar in de ogen te kijken en echt contact te maken: Hallo, dit ben ik, wie ben jij? In een dergelijk contact zul je kunnen merken dat zich binnenin jou een beweging voltrekt. Je lijf reageert voordat jij je gedachten gevormd hebt over de ander. Bij de prettige handdruk is er een beweging naar meer contact. In de minder prettige handdruk beweeg je weg van het contact. Je lijf, je gevoelsbeweging maakt je dat duidelijk.

Contact met anderen
Eenzame opsluiting is niet voor niets een straf.  De mens gedijt in contact met anderen. De mens gedijt bij oprechte aandacht. Wat zon is voor planten, is aandacht voor mensen: gezien en gehoord worden, anderen zien en horen, daar gaat het om, dat is voedend. Als dat ontbreekt, wordt het sluimerend eenzamer om je heen, word je minder vitaal, voel je niet goed meer waar je grenzen liggen. Zou het mede hierdoor komen dat het aantal gevallen van burnout spectaculair is gestegen de afgelopen jaren?  Burnout heeft meestal meer dan één oorzaak, echter, gebrek aan contact met je eigen lijf en gebrek aan contact met anderen maakt een mens minder vitaal en minder veerkrachtig.

Contact op de werkvloer
Waarom is dit op het werk van belang? Soms lijkt het alsof contact, de oprechte interesse voor elkaar, uitspreken wat je voelt, emoties laten zien, aan andere regels is gebonden als het om werk gaat. Als arbeids- en organisatiepsycholoog en haptonoom vind ik dat interessant. Waarom is dat?

Wat maakt dat emoties op het werk achterwege moeten blijven? Wat maakt dat interesse voor elkaar en elkaars werk als ‘minder’ geldt dan de meetbare output die je levert? Wat maakt dat je je gevoel zou moeten terugschakelen zodra je aan het werk gaat? En wat heeft de communicatietechnologie voor invloed?

Bedrijfscultuur speelt een grote rol. In één van de organisaties waar ik in dienst was, was het de bedoeling dat emoties uitgebannen werden. Je kreeg een goede beoordeling als je je emoties goed wist te verbergen en zorgde dat je alle gesprekken strak onder controle had. Dat leverde orde en voorspelbaarheid op en zakelijke gesprekken:  ‘professioneel’  werd het daar genoemd. Contact maken deed je buiten werktijd om. Samen uitgaan op vrijdagavond kwam tegemoet aan de behoefte aan onderling contact en kwam het samenwerken tijdens werktijd ten goede. 

In een andere organisatie, waar ik jaren daarna kwam te werken, was het juist gepast om contact te maken en emoties te onderzoeken. Dat werd in intervisie sessies uitgesproken en geanalyseerd en leverde vaak inzicht op waarom gesprekken liepen zoals ze liepen. Soms werden de intervisie sessies zelf ook emotioneel. Ik kreeg een sterke onderlinge band met collega’s, op het werk, en soms ook daarbuiten. Vaak werden de werkgesprekken er beter van. Grappig genoeg werd het ook daar ‘professioneel omgaan met emoties’ genoemd.

In huidige bijeenkomsten via digitale media heb ik vaak het gevoel dat ik van buitenaf meekijk en meeluister en dat ik, om contact te maken, letterlijk een grote afstand moet overbruggen. Vaak
gaat het om inhoudscontact in plaats van om gevoelscontact. Communicatie verloopt via veel
meer kanalen dan woorden. Onze lijfelijke aanwezigheid doet maar voor een deel mee als we via digitale media communiceren. Ga maar eens na bij jezelf wat de verschillen en overeenkomsten zijn bij deze fenomenen in je persoonlijke en je digitale communicatie:

  1. Elkaars emoties peilen gaat o.a. via lichaamstaal en gezichtsuitdrukkingen en die zijn op virtuele bijeenkomsten vaak niet goed te zien.
  2. Mensen toetsen hoe hun ideeën worden ontvangen o.a. door de snelheid waarmee anderen reageren op hun ideeën. Door techniek gaat een deel van deze informatie verloren.
  3. Tijdens persoonlijke bijeenkomsten worden pauzes en onderonsjes gebruikt om meningen te vormen en beslissingen te nemen.  Die zijn er niet bij virtuele ontmoetingen
  4. Humor en andere interpersoonlijke interactie kan tijdens virtuele vergaderingen nauwelijks, terwijl die nodig zijn voor het opbouwen van vertrouwen en samenwerking.
  5. Onderzoek toont aan dat mensen het nodig vinden om iemand persoonlijk mee te maken om een oordeel te vormen over elkaars capaciteiten en vaardigheden.

Sommige dingen kunnen simpelweg niet vervangen worden door technologie: aan een handdruk kun je letterlijk voelen wie iemand is en wat jouw reactie is op de persoon. Een handdruk stimuleert het beloningscentrum van je hersenen, waardoor je allebei meer voor elkaar open kunt staan. In de fysieke aanwezigheid kun je sociale nuances beter interpreteren. Lichaamstaal kan maar voor een deel worden overgebracht via digitale middelen. Iemands aanwezigheid voelen is onderdeel van je waarneming, bewust of niet, en op daar optimaal van te profiteren moet je lijfelijk bij elkaar zijn.

Jacqueline van't Spijker"Ik ben Jacqueline van ’t Spijker, jouw trainer bij ‘vastlopers’ in je communicatie.
Ik ben ervan overtuigd dat contact de beste basis is om samenwerking met anderen soepel te laten verlopen. Goed contact beklijft omdat het je raakt, omdat je je dan gezien en gehoord voelt. Ik ben er ook van overtuigd dat in goed contact nagenoeg alles bespreekbaar is. En dat ook jij het in je hebt, om in die gesprekken, waarin jij jouw 'vastloper' ervaart, succes te behalen. Wil je daar hulp bij? Wil je onderzoeken of ik je daarbij kan helpen? Dan is bellen het snelst: 06-41527835. Ik maak graag vrijblijvend tijd voor je!"

Vond je dit artikel interessant? Wil je mijn artikelen automatisch eens per maand in je mailbox ontvangen, dan kun je je hier abonneren Een hele hartelijke groet, Jacqueline