Jouw trainer voor persoonlijke groei in je zakelijke gesprekken

U bent hier

Zo voorkom je een vraag die geen vraag is

In de afgelopen weken werd ik er door mijn kinderen op gewezen, dat ik soms een vraag stel, die geen vraag is.

Zo vroeg ik bijvoorbeeld: ”Wil je nog een glas water?”
Het was vakantie, 11.00 uur en sinds het ontbijt om 7.30 uur hadden we niks meer gedronken, terwijl het 35 graden was.

“Nee, dank je”, antwoordden mijn kinderen.

“Nou, drink toch maar een glas water, want bij zulk warm weer wil ik graag dat je genoeg drinkt.” De vorige dag (ook 35 graden) hadden we namelijk allemaal om 15.00 uur hoofdpijn, want we hadden geen van allen genoeg gedronken.

“Dus eigenlijk was jouw vraag geen vraag, maar een opdracht.”

Mijn kinderen, twee hele leuke en slimme jongens van 10 en 13, weten wat voor werk ik doe en confronteren mij graag met onduidelijkheden in mijn communicatie. Dat gaat heel gemoedelijk. Geregeld wijzen ze mij op dingen waarover ze zich verwonderen. Meestal hebben ze een punt.

Zoals dus ook deze vraag die geen vraag was.

“Klopt” zei ik met een glimlach, “deze vraag was meer een opdracht uit voorzorg, om te voorkomen dat we vandaag weer hoofdpijn hebben om drie uur.”

“Prima hoor” zei hij terwijl hij het glas leeg dronk, “het zou alleen duidelijker zijn als je dat gewoon zegt.”

In de weken daarna werd het een gevleugelde uitspraak in ons gezin (en bleek ook dat ik niet de enige was met deze gewoonte): ‘’Dat is weer zo’n vraag die geen vraag is!”

Ook op de werkvloer kom je ze tegen: de vragen die geen vragen zijn.

  • De secretaresse die de vraag krijgt: Wil jij deze tekst voor me uitwerken?
  • De expert op haar vakgebied die de vraag krijgt: Wil je volgende week in het MT je plan presenteren?
  • De trainer die de vraag krijgt: Wil jij dit onderwerp meenemen in je training van volgende week?

Zijn deze vragen heel nadelig, of heel verkeerd? Nee, meestal niet. We gebruiken ze allemaal weleens. Toch kan het tot weerstand leiden als je ze gebruikt. Dat zit zo.

De vragen die geen vragen zijn, zijn in het algemeen gesloten vragen, waarop het antwoord technisch gezien ‘ja’ of ‘nee’ kan zijn.

Wanneer iemand ‘nee’ antwoordt, of jou eerst een aantal vragen wil stellen om de vraag te verduidelijken, kan dat tot verwarring of irritatie leiden, of zelfs weerstand bij je oproepen.

Aan de andere kant, degene die de vraag gesteld krijgt, kan denken dat hij keuzevrijheid heeft. Wanneer bij het antwoord blijkt dat dat niet zo is, kan hij in de weerstand gaan over de ontstane verwarring (soms niet eens over de opdracht zelf).

Het toppunt daarvan maakte ik een keer mee in een team waar ik (toen ik nog in loondienst werkte) deel van uitmaakte. Een heel fijn team met allemaal bevlogen en hardwerkende professionals. Wij kregen van onze leidinggevende de vraag of we wilden meedenken over een oplossing voor een probleem, dat ons inderdaad veel tijd en energie kostte. Na afloop van een brainstorm waarin allerlei oplossingen de revue passeerden, concludeerde zij: “OK, wat een goede ideeën. Als ik het gesprek zo heb gevolgd, dan gaan we dus voor de volgende oplossing…” (de oplossing waar zij zelf een grote voorkeur voor had). “Mooi zo. Dank voor jullie input, we gaan het zo doen. De volgende vergadering is op …..”

Er ontstond een kleine opstand in de dagen daarna. Op het moment van de bijeenkomst waren de meeste teamleden overbluft door de beslissing én de snelheid ervan. Toen het besef eenmaal doordrong dat de oplossing er met grote snelheid doorheen was gedrukt, ontstond weerstand. Het gevoel overheerste dat de oplossing bij voorbaat al had vastgelegen. Dat gaf onrust. Het draagvlak voor deze beslissing was heel klein, terwijl de oplossing op zich deugde. De weerstand kwam dus doordat teamleden het gevoel hadden dat zij gefopt waren met een vraag die geen vraag was geweest. Zonde van de tijd. Zonde van de energie.

Zoals eerder gezegd, vaak zal het zo’n vaart niet lopen, want we zijn gewend om met deze vorm van communicatie om te gaan. Maar toch…

Hoe voorkom je een vraag die geen vraag is?  
Stel jezélf eerst deze drie vragen:

  1. Heeft de andere de keuze of hij ja of nee mag antwoorden op jouw vraag?
  2. Wat wil je dat er gedaan wordt, wanneer en door wie?
  3. Wat is de logica, de redenering?

Daarmee wordt de kans het grootst dat je de ander makkelijk meekrijgt.

Zo is zeg ik tegenwoordig: “Jongens, om te voorkomen dat jullie weer hoofdpijn krijgen, heb ik hier een glas water voor je. Ik wil graag dat je het nu opdrinkt, want jullie hebben sinds het ontbijt niks meer gedronken.“

Mijn zoon met een glimlach, terwijl hij het glas aanpakt: “Goed zo, je begint het te leren.”

Ik ben benieuwd welke vragen jij tegenkomt die geen vragen zijn. Ik zou ze graag verzamelen en de blog ermee aanvullen. Dus als je een praktijkvoorbeeld met me wilt delen in het commentaar veld hieronder, vind ik dat top. Dan leren we van elkaar. 

Jacqueline van't Spijker"Ik ben Jacqueline van ’t Spijker, jouw trainer bij ‘vastlopers’ in je communicatie.
Ik ben ervan overtuigd dat contact de beste basis is om samenwerking met anderen soepel te laten verlopen. Goed contact beklijft omdat het je raakt, omdat je je dan gezien en gehoord voelt. Ik ben er ook van overtuigd dat in goed contact nagenoeg alles bespreekbaar is. En dat ook jij het in je hebt, om in die gesprekken, waarin jij jouw 'vastloper' ervaart, succes te behalen. Wil je daar hulp bij? Wil je onderzoeken of ik je daarbij kan helpen? Dan is bellen het snelst: 06-41527835. Ik maak graag vrijblijvend tijd voor je!"

Vond je dit artikel interessant? Wil je mijn artikelen automatisch eens per maand in je mailbox ontvangen, dan kun je je hier abonneren Een hele hartelijke groet, Jacqueline

 

Reacties

Wat een heerlijk herkenbaar onderwerp. Ik heb ook vooral door onze kinderen geleerd veel duidelijker te zijn in wat een oprechte vraag is en wat een opdracht. Wat vooral helpt is aangeven wat ik wil dat ze doen en waarom. En toch verpak ik ook opdrachten nog regelmatig in een vraag omdat ik dat vriendelijker vind. Bijvoorbeeld na het eten: "Ruimen jullie even af?" waarbij iedereen op dat moment braaf aan de slag gaat omdat ze dondersgoed weten dat dit geen vraag is waar ze nee op mogen zeggen (dit is immers onze normale taakverdeling). Had ik gezegd "Ik wil dat jullie nu de tafel afruimen" dan hadden ze me dat niet in dank afgenomen en had het meer gevoeld als direct moeten.
Ha Charlie, ja de vraag: zullen we even met z'n allen afruimen? ken ik ook maar al te goed Ze weten heel goed dat ze daar geen nee op kunnen zeggen. Tegenwoordig zeggen ze dus: dat is weer zo'n vraag! en gaan lachend aan de slag. Dat is in ieder geval een stuk gezelliger dan: jullie moeten meehelpen afruimen, dat ben ik met je eens. Leerzaam hoor, kinderen van alle leeftijden.
Het voorbeeld dat ik al jaren gebruik gaat over de doelstelling (of opdracht) die een medewerker van zijn leidinggevende krijgt. Na enige tijd wanneer de opdracht kennelijk niet goed is uitgevoerd, zegt de leidinggevende "wij hebben toch afgesproken, dat . . . . ". Terwijl er dus helemaal niets is afgesproken, maar alleen een doelstelling is opgelegd. Is het niet eenvoudiger om, wanneer de medewerker en leidinggevende over de strategie/doelstelling van de organisatie eens zijn, aan de medewerker te vragen: "Wat is jouw bijdrage dit jaar aan het succes van de afdeling"? Dan eerst is er sprake van het begin van een goed onderbouwde afspraak. Het gevolg moet ook zijn dat de leidinggevende zich net zo verantwoordelijk voelt voor het realiseren van de doelstelling als de medewerker.
Beste Andries, ik kan het alleen maar hartgrondig met je eens zijn dat het zo zou moeten werken tussen leidinggevende en medewerker. Dank je voor je bijdrage. Om inhoudelijk te reageren op je reactie: Ik geloof ik erin dat wanneer doelen, functioneren, complimenten en feedback regelmatig terugkerende onderwerpen van gesprek zijn, de medewerker, de leidinggevende en de organisatie daar baat bij hebben. De toegevoegde waarde voor de medewerker is groot omdat de gesprekken onderdeel vormen van gezien en gehoord worden in je bijdrage en beroepsmatige ontwikkeling, feedback motiveert. De toegevoegde waarde voor de leidinggevende en de organisatie zit erin dat het voortdurend duidelijk is welke activiteiten bijdragen aan het team en de organisatie en waarom. Dat houdt ook de leidinggevende scherp waarop hij of zij stuurt en beoordeelt, niet eens per jaar, maar gedurende de gehele periode. Ik schreef daar eerder de artikelen Functioneren doe je juist in gesprek over, en In 6 stappen naar motivatie en waardering over. Hartelijke groet, Jacqueline

Reactie toevoegen