Jouw trainer voor persoonlijke groei in je zakelijke gesprekken

U bent hier

Zo werkt het principe Gedrag beïnvloedt gedrag

Ik had Anna leren kennen tijdens een groepstraining. Nu vroeg ze mijn hulp opnieuw. Anna’s leidinggevende heeft een erg directieve stijl en probeert haar aan te sporen op zijn manier leiding te geven aan projecten. Anna’s stijl is veel bedachtzamer. Zij voelt goed aan wat er nodig is om ieder teamlid zo te benaderen dat die zich gezien, gehoord en gemotiveerd voelt. Haar leidinggevende erkent dat dit haar kracht is, toch vraagt hij haar steeds om haar team op een directieve manier te sturen.

Toen ze me belde zei ze: “Het lijkt wel of alles wat normaalgesproken werkt, bij hem anders aankomt. Ik kom er maar niet achter of het nou aan die ander ligt, of dat ik zelf iets verkeerd doe. Over het algemeen lopen mijn werkgesprekken heel goed, ook lastige gesprekken, maar met hem blijft het moeizaam, wat ik ook doe. Ik vind het frustrerend, want ik voel dat ik het zou moeten kunnen, maar het lukt me niet. Wil jij eens met me meekijken?”

Dat klonk me bekend in de oren. De meeste mensen met wie ik werk, zijn professionals die hun werksucces verzilveren in hun gesprekken. Mensen bij wie 9 van de 10 gesprekken goed lopen, omdat ze al heel gespreksvaardig zijn. Ze bekijken hun eigen werk regelmatig met een kritische en onderzoekende blik. Ze willen weten wat er beter of slimmer zou kunnen, omdat ze het maximale uit hun werk en uit zichzelf willen halen. Zo werkte Anna dus ook.

Om te onderzoeken welke oplossing passend zou zijn in haar situatie maakten we een afspraak. Al pratend ontdekten we dat de gesprekken met haar leidinggevende volgens een redelijk vast patroon verliepen.  

Patronen in gedrag
Mensen doen dingen vaak op gevoel of uit gewoonte en meestal ook nog op eenzelfde manier. Dat heeft voordelen en nadelen: Het is efficiënt, omdat je gebruik maakt van je ervaringen en niet telkens een nieuw wiel hoeft uit te vinden. Die patronen zie je terug in de communicatie. Nadeel van die patronen is alleen, dat het ook experimenteren met ander gedrag afremt.

Patronen die je in de loop van je leven hebt opgebouwd, worden ook wel voorkeurgedrag genoemd. Dat wil zeggen dat je dit gedrag in een reflex inzet. De eigenaar van dit voorkeursgedrag denkt er niet (meer) over na. Er ligt een gedachte aan ten grondslag, een overtuiging, die voor die persoon in de loop van zijn of haar leven 'waar' is geworden. Je kunt er lastig van afwijken als zich dat eenmaal heeft gevormd, tenzij je ontdekt dat een ander manier van handelen ook succes heeft.

Vanwege haar voorkeurspatroon vroeg Anna zich dus af: Waarom werkt wat ik nu doe niet in dit gesprek, terwijl het normaalgesproken wel werkt in mijn gesprekken? Ligt dat aan de ander? Of heb ik er zelf nog invloed op?

Soms heb je een ander nodig om te kunnen zien wat jou zelf niet lukt. Wanneer je in een patroon zit, kan het goed zijn dat je er een blinde vlek voor hebt. Dan is het dus zinvol om met iemand te sparren die een ‘frisse blik’ heeft op de situatie.

Anna realiseerde zich dat de hele situatie haar veel tijd en energie kostte: piekertijd, tijd omdat ze zich heel goed voorbereidde op de gesprekken met haar leidinggevende. Na afloop van een gesprek vroeg ze zich af wat ze anders had kunnen doen. Het frustreerde haar dat ze het gevoel had dat ze er meer uit had kunnen halen. Dat ze nét niet haar punt over de bühne had gekregen.

Anna speelde haar situatie in een serie rollenspellen in een individuele training Rust en Resultaat in lastige werkgesprekken. Tet van der Donk, trainingsactrice, speelde haar directieve leidinggevende. Anna ontdekte dat zij zich aan het verantwoorden was naar haar leidinggevende, alsof ze ‘toestemming’ wilde krijgen om haar functie op haar manier te doen, waardoor het ‘tussen de regels door’ klonk alsof ze vroeg hoe ze haar werk moest doen. Om dat te ontdekken was eerst bewustwording nodig van een belangrijk principe in communicatie.   

Het principe Gedrag Beïnvloedt Gedrag is een wetmatigheid die zich altijd afspeelt in de communicatie tussen mensen. Je reageert op elkaar, altijd. En je beïnvloedt elkaar daarmee, altijd.

Het startpunt van verandering ligt daarmee ook altijd bij jezelf. Als jij iets anders gaat doen, heeft dat altijd invloed op de ander, omdat die reageert op jij wat inbrengt. Daar zit dus de mogelijkheid om te beïnvloeden wat zich tussen jou en de ander afspeelt, zonder dat je daarmee de ander probeert te veranderen. Als je snapt hoe dit werkt en waar jouw handelingsruimte zit, kun je dit principe in ieder gesprek toepassen.

Anna veranderde stapsgewijs haar reactie op haar leidinggevende. In plaats van zich te verantwoorden, ging ze toelichten waarom zij achter haar besluiten en haar manier van communiceren stond. Omdat zij op haar manier het best in haar kracht staat en de beste resultaten behaalt. Zij ontdekte welke woorden en welke houding er bij haar ‘verantwoorden-reactie’ hoorden, en welke woorden en houding bij haar ‘toelichten-manier’ van reageren hoorden. Zij voelde hoe zij de regie kon nemen en merkte welk effect dat had. Die succeservaring motiveerde.  

Terug in haar werk merkte Anna, dat haar toelichten-manier van reageren, een verrassend effect had op de samenwerking met haar leidinggevende. Hij kon de gedachtegang van Anna veel beter volgen, en de manier waarop zij tot haar besluiten komt. Daardoor werden haar beslissingen ‘gedragen beslissingen’, waar beide achter konden staan. Het leidde tot veel minder discussie over de inhoud en over de manier waarop de rest van het team meegenomen zou worden. Bovendien haalde deze manier van werken bij Anna veel onrust weg. Ze zei: “Als ik nu onrust in mezelf voel, weet ik dat ik waarschijnlijk aan het verantwoorden ben. Dan kan ik actie ondernemen, namelijk: toelichten wat mijn visie is. Ik zie dat mijn leidinggevende reageert op de onrust. En ook dat hij positief reageert als ik ingrijp door weer naar de toelichten-manier van communiceren te switchen.”

Zo ontdekte Anna dat zij op ieder moment kan sturen in haar gesprekken. Dat zij kan bijsturen als zij merkt dat ze met haar leidinggevende in het oude patroon terecht komt.

Dat is natuurlijk niet van de ene op de andere dag verdwenen. Maar, zo zei ze zelf: “Ik merk dat het vertrouwen tussen ons toeneemt, iedere keer dat het lukt om in het nieuwe patroon te blijven”.

 

Nawoord

Anna heeft de training Rust en Resultaat in lastige werkgesprekken gevolgd, aangevuld met twee coachingsgesprekken. Over een periode van 2 maanden heeft zij de relatie met haar leidinggevende kunnen ombuigen naar een productieve samenwerking. Het vertrouwen tussen hen is enorm toegenomen en Anna’s onrust in de gesprekken met haar leidinggevende is inmiddels nagenoeg verdwenen. Zij weet nu dat zij de signalen van haar oude patroon herkent en dat zij op dat moment, in ieder gesprek, weet wat zij kan doen om bij te sturen.

Als trainer loop ik zelf ook af en toe tegen deze patronen aan. Hoe ik dat oplos met behulp van een collega beschrijf ik in een eerder artikel Zo kun je een blinde vlek zichtbaar maken.

Worstel jij ook in een patroon met iemand op je werk? Voel je dan vrij om met mij te sparren. Bel me gerust op 06-41527835, of stuur me een berichtje. Dan bespreken we jouw situatie. Ik ben er vrij zeker van dat ik je kan helpen. Ofwel in een training bij mij, of door je door te verwijzen naar iemand uit mijn netwerk, als dat beter past.  

Jacqueline van't Spijker"Ik ben Jacqueline van ’t Spijker, jouw trainer bij ‘vastlopers’ in je communicatie.
Ik ben ervan overtuigd dat contact de beste basis is om samenwerking met anderen soepel te laten verlopen. Goed contact beklijft omdat het je raakt, omdat je je dan gezien en gehoord voelt. Ik ben er ook van overtuigd dat in goed contact nagenoeg alles bespreekbaar is. En dat ook jij het in je hebt, om in die gesprekken, waarin jij jouw 'vastloper' ervaart, succes te behalen. Wil je daar hulp bij? Wil je onderzoeken of ik je daarbij kan helpen? Dan is bellen het snelst: 06-41527835. Ik maak graag vrijblijvend tijd voor je!"

Vond je dit artikel interessant? Wil je mijn artikelen automatisch eens per maand in je mailbox ontvangen, dan kun je je hier abonneren Een hele hartelijke groet, Jacqueline

 

Reactie toevoegen